.svg.png)
Vivir en Afganistán... E ser muller.
Este vídeo pode axudarvos a ter unha visión panorámica das diferenzas fundamentais entre a arte románica e a gótica.
FEITOS MÁIS RELEVANTES NO INICIO DA IDADE CONTEMPORÁNEA (SÉCULOS XVIII E XIX)
- A ERA DAS REVOLUCIÓNS
Nas últimas décadas do século XVIII arrinca un proceso revolucionario que vai ter como finalidade debilitar o ABSOLUTISMO en Europa, estendendo ideas tan modernas como a igualdade, a defensa da liberdade ou a utilidade da razón e da cultura para mellorar as sociedades.
A causa fundamental deste proceso revolucionario é o éxito dun movemento cultural do século XVIII, denominado ILUSTRACIÓN e que tivo un importante desenvolvemento en Francia (Montesquieu, Rousseau…) e Gran Bretaña. Os autores da ilustración publicaron obras nas que defendían ideas tales como:
- A necesidade de usar a razón e a cultura para mellorar as sociedades.
- A procura da felicidade como unha finalidade dos seres humanos.
- A defensa de dereitos tales como a liberdade e a igualdade.
- A negación de que o poder do rei ten orixe divina. De feito, Montesquieu defende a necesidade da SEPARACIÓN DE PODERES e de que funcione a SOBERANÍA NACIONAL. Segundo a súa teoría, o pobo debe elixir os seus gobernantes (SOBERANÍA NACIONAL). As persoas elixidas polo pobo constituirán o Parlamento, encargado de propoñer, debater e elaborar as leis (poder lexislativo). Ese Parlamento elixe á súa vez o Goberno (poder executivo), que fai públicas esas leis, por cuxo cumprimento deben velar os xuíces (poder xudicial).
Estas ideas chegan ás 13 colonias que o imperio británico tiña na costa este de Estados Unidos desde o século XVII. Os ingleses, con problemas económicos, debido á guerra mantida con Francia, soben os impostos a esas colonias para recadar máis diñeiro: os colonos únense e rebélanse contra a monarquía británica, declarando a súa independencia en 1776 e iniciando unha guerra de independencia que acabará en 1783 e que terá como consecuencia a creación dos EE UU de América, cunha república como forma de goberno.
INDEPENDENCIA DAS 13 COLONIAS E REVOLUCIÓN FRANCESA (VÍDEO)
A esta primeira revolución seguiralle a REVOLUCIÓN FRANCESA, iniciada en 1789, co levantamento do pobo parisiense contra o poder absoluto de Luís XVI, simbolizado na toma da prisión da Bastilla. As ideas da Ilustración dan o seu froito no territorio francés, con serias dificultades económicas e cun pobo moi descontento do seu rei. Serán anos moi convulsos e violentos, nos que se ensaiarán diferentes formas de goberno, ata que aparece en escena a figura de Napoleón, que se autoproclamará emperador. Francia non alcanzará un goberno republicano e asentado sobre as ideas da ilustración ata a revolución de 1848. En realidade, o século XIX será unha época de sublevacións e de loitas dentro do panorama europeo por acabar co poder absoluto e para crear gobernos parlamentaristas elixidos libremente o pobo.
Tamén en América, moitas colonias dominadas por España desde o século XV inician procesos de independencia ao longo do século XIX, inspirándose nas revolucións de EE UU e de Francia.
Varios países europeos, que conseguen deixar atrás o absolutismo e implantar gobernos liberais experimentarán tamén un gran desenvolvemento económico, debido á segunda revolución industrial, a partir de 1850 : desenvolvemento de novos medios de transportes (novas máquinas de vapor, avión, automóbil...), de novas fontes de enerxía (gas, petróleo, electricidade…) e de novos medios de comunicación (teléfono…). É o caso de Gran Bretaña, Francia ou Alemaña, cuxo desenvolvemento industrial obrígaos a buscar materias primas noutras zonas xeográficas: crean novas colonias en diferentes zonas do mundo (África, lugares de Asia…). Eses países poderosos chamaranse METRÓPOLES e esta etapa coñécese co nome de IMPERIALISMO. De feito, as disputas pola posesión destas colonias serán unha das causas da primeira Guerra Mundial (1914-18).
- O INICIO POLA LOITA DOS DEREITOS FEMININOS: OLYMPIA DE GOUGES
- Investiga o papel de Olimpia de Gouges na Revolución Francesa. Podes facelo utilizando o seguinte enlace: OLIMPIA DE GOUGES OU A LOITA POLA IGUALDADE
- A pesar dese precedente, en España houbo que esperar moitísimo tempo a que o papel da muller na sociedade fose equiparable ao do home. A través desta ligazón, poderás ver o complicada que era aínda a vida das mulleres no século XX: https://www.elconfidencial.com/alma-corazon-vida/2020-03-10/mujer-cosas-100-anos-feminismo-8m-no-podia-hacer_2488096/
A través de este enlace podéis ver las características fundamentales de la literatura medieval y de su contexto:
1. Localiza figuras retóricas en los siguientes enunciados e indica qué efecto provocan en el lector:
a) En el silencio solo se escuchaba
un susurro de abejas que sonaba...
b) Yo y mi sombra, ángulo recto.
Yo y mi sombra, libro abierto.
c) El oro reluciente de su cabello brillaba al sol.
d) Y en la soledad de aquella tenebrosa noche de invierno, el viento gemía en las ramas.
e) Yo velo cuando tú duermes, yo lloro cuando tú cantas.
f) Tus labios, como afiladas espadas, me hieren.
g) La cama tenía en el suelo y era tan cicatero que dormía siempre de lado por no gastar sábanas.
h) Con los primeros rayos de sol, la naturaleza abre los ojos y se despereza.
i) Tras la violenta batalla, ríos de sangre bañaban mis pies.
j) Lejos, muy lejos de tu sonrisa.
Cerca, muy cerca de mi final.
k) Sus dedos parecían alambres y sus ojos, oscuras cuevas, producían una sensación extraña en quienes lo estábamos viendo: nadie sabía si era mejor echarse a reír o a llorar.
l) Más allá de la vida
quiero decírtelo con la muerte;
La literatura es un arte que usa como materia prima las palabras. Como todas las disciplinas artísticas busca la sorpresa y el interés del lector a través de una elaboración poco habitual de los materiales que utiliza: eso hacen los músicos con los sonidos, los pintores con las formas y colores o los escultores con la piedra, la madera... Los escritores crean mensajes literarios utilizando el lenguaje de forma que produzca sorpresa, entretenimiento y goce estético en el lector: pensad en la rima de los poemas o en la cuidada estructura de los acontecimientos en un cuento. Comparad el lenguaje de una poesía o de un relato con el de una noticia periodística o con el de un texto expositivo del libro de Geografía: en los primeros se busca sorprender y agradar al lector; en los segundos se pretende informar.
A seguinte presentación, feita por unha profesora do IES Rego de Trabe, axudaravos a completar os vosos coñecementos sobre Rosalía de Castro:
Chegamos á 60ª edición desta festividade tan nosa. Neste Día dás Letras Galegas 2023 réndeselle homenaxe ao historiador, novelista, historiador, xornalista, tradutor, ensaísta e editor Francisco Fernández del Riego (Lourenzá, Lugo, 1913 - Vigo, 2010).
A figura de Fernández del Riego xurdiu ao redor da xeración de intelectuais do Grupo Nós. Durante a República foi membro do Seminario de Estudos Galegos e do Partido Galeguista e formou parte do Consello galego de Galeuzca (1934).
Xunto con Ramón Piñeiro e Jaime Isla Couto foi un dos principais impulsores da Editorial Galaxia nos anos 50, empresa que liderou o proceso de recuperación cultural na posguerra española.
Anos despois, en 1963, apareceu, a partir da editorial Galaxia, a revístaa Grial, que Fernández del Riego codirixiu e para a que escribiu de forma asidua. En 1960 Francisco Fernández del Riego ingresou na Real Academia Galega co discurso titulado Un país e unha cultura. A idea de Galicia nos nosos escritores. E 17 anos despois converteuse no director desta institución.
Como unha das principais figuras no ámbito cultural e intelectual galeguista do século XX e comezos do XXI, Fernandez del Riego foi recoñecido coa Medalla Castelao, a Medalla de Ouro da Cidade de Vigo, o Premio Trasalba, o Premio Pedrón de Ouro, o Premio de Creación Cultural da Xunta de Galicia, o Premio Celanova Casa dos Poetas e o Premio das Artes e das Letras de Galicia.
Agora que xa coñecedes ao homenaxeado deste ano, imosvos mostrar 9 curiosidades do 17 de maio, Día das Letras Galegas
1. O Día dás Letras Galegas celébrase o 17 de maio en homenaxe á data de publicación do primeiro libro en galego de Rosalía de Castro: Cantares Gallegos (17 de maio de 1863).
2. Precisamente Rosalía de Castro foi a primeira homenaxeada cen anos máis tarde, en 1963.
3. Tras ela, outras catro mulleres foron recoñecidas na historia. Busca o seu nome e o ano de conmemoración: FIGURAS DAS LETRAS GALEGAS
4. Só houbo unha homenaxe conxunta na súa historia. Foi en 1998 e dedicouse aos poetas medievais Martín Codax, Xohán de Cangas e Mendinho.
5. Desde 1991, 28 anos despois da súa institución, o Día dás Letras Galegas é festivo oficial en Galicia.
6. A sede da RAG atópase na Coruña, na que foi residencia familiar de Emilia Pardo Bazán, e precisamente alí atópase a súa Casa Museo.
7. O pleno extraordinario dás Letras Galegas, que se celebra sempre o 17 de maio, tivo que trasladarse no 2020 a decembro debido á COVID-19.
8. O PORTAL DAS PALABRAS, , unha iniciativa da Real Academia Galega e a Fundación Barrié, elixe cada ano por votación popular a Palabra do Ano. En 2022 foi “Comadres”, mentres que en 2021 escolleuse “Tanxugueiras”, en 2020 “nós” e en 2019 gañou “sentidiño”.
9. Como se decide a quen se lle dedica o Día dás Letras Galegas? Para resultar elixido/a, a Real Academia Galega ten en conta dous requisitos:
a) Ser autor/a de unha obra relevante en galego.
b) Que pasasen 10 anos entre a súa morte e a designación para ese día.
Non todos os autores homenaxeados naceron en Galicia. Tres exemplos son os casos do rei Alfonso X o Sabio, que naceu en Toledo, pero escribía en galego-portugués. Outro caso moi significativo é o de María Vitoria Moreno, que naceu en Valencia de Alcántara, Cáceres, pero que en 1963 trasladouse a vivir a Pontevedra. Ou frei Martín Sarmiento, que era de Villafranca del Bierzo.
No enlace do punto 3, podedes ver todos os autores que se teñen homenaxeado neste día.
Unha vez lida toda a información, cómpre responder o seguinte cuestionario onde tedes que mostrar os vosos coñecementos sobre o tema tratado.
1. Busca os erros que poida haber nestes enunciados e formúlaos de xeito correcto:
- A data da festividade do 17 de maio ten que ver coa publicación de Follas novas, de Rosalía de Castro.
- A deste ano é xa a 70 edición desta importante conmemoración.
- No pasado ano homenaxeouse a figura de Antonio Fraguas e este ano adícase ao poeta Antón Fraguas.
- Este autor, nado fóra de Galicia, estudou en Santiago e durante a Guerra Civil militou no bando franquista.
- Formou parte do Grupo Nós, que renovaron o teatro galego e entre os que estaban Aquilino Iglesias e Eduardo Pondal.
- Antes da guerra, estivo moi relacionado co Seminario de Autores galegos, institución volcada no estudo da actualidade galega e na formación de novos xornalistas.
- Traballou na editorial Galaxia, fundada nos inicios da democracia, á morte de Franco, e destinada a publicar obras da literatura universal traducidas ao galego.
- Foi nomeado, dous anos antes da súa morte, presidente da Real Academia Galega, institución que ten a súa sé na cidade de Vigo.
- O Día das Letras Galegas conmemorouse por vez primeira 150 anos despois de publicarse a primeira obra de Rosalia e desde esa primeira celebración é un día non laborable en toda Galicia.
- Só se homenaxearon varios autores simultáneamente nunha ocasión: foi hai 10 anos e rendeuse homenaxe aos tres poetas máis relevantes do Rexurdimento.
- Para que un escritor ou escritora poida ser elixido como figura das Letras Galegas cómpre que o seu falecemento se producise polo menos 5 anos antes da súa elección.
- Unha das condicións fundamentais é ter nacido en Galicia. Só se fixeron dúas excepcións con este feito: a de Carlos Casares e a de María Victoria Moreno.
2. Busca o nome das mulleres ás que se ten dedicado o Día das Letras Galegas e indica en que labor artística destacaron.
3. Entra no PORTAL DAS PALABRAS: alí atoparás, na marxe dereita, unha ventá chamada SETESTRELO, onde debes entrar. Nela ofrécense sete palabras relacionadas co autor homenaxeado neste ano: debes anotar cada unha delas. En cada caso, tes que concretar o seu significado (aparece ben explicado na parte final de cada texto) e a relación que ten o termo coa vida e o traballo de Antón Fraguas.
Actividad: Pablo Picasso y su obra
Cada uno de vosotros va a escoger uno de sus cuadros para realizar una pequeña actividad que consistirá en la redacción de un texto expositivo donde se incluya:
- Breve introducción sobre el pintor.
- Título del cuadro.
- Etapa pictórica del autor a la que pertenece el cuadro.
- En qué museo se encuentra.
- Técnica y estilo.
- Descripción, características, curiosidades…
- Páginas web o libros de consulta de donde procede la información de tu trabajo.
* Tu texto debe ocupar una carilla de un folio escrito a mano.
* Incluye, en la cabecera de esa carilla, la imagen del cuadro que has seleccionado (no debe ocupar más de ¼ de la página). Debéis escoger uno de los incluidos en este enlace:
Esta actividad puntúa dentro del Ámbito Lingüístico-Social, pudiendo incrementar hasta medio punto la media aritmética de las pruebas de LENGUA CASTELLANA.
- Indica el tipo de sintagma y la función sintáctica de las secuencias subrayadas:
1. Algunos edificios son muy inseguros por su mala situación.
2. Habla mal habitualmente.
3. Monta a tu hermano en el columpio
4. Aléjate del precipicio
5. Dejalo ya
6. Llena con agua ese jarrón
7. Esta tarde iremos al cine
8. Durante el recreo se lo dijeron por megafonía.
9. No hagas la cama tarde
10. Bajo los árboles encontrarás sombra
11.- En el edificio de la esquina de mi calle hay una tienda enorme.
12.- El incendio de aquel monte no ha sido extinguido por el grupo de emergencia
13.- Su presencia en ese acto sería muy positiva
14.- Solicitó contento el puesto de ayudante
15.- Esos hablan constantemente por aburrimiento.
16.- Encontró su coche muy lejos de su casa
17.- Le costó mucho dinero aquella falda escocesa
18.- ¿Te molesta mucho el sonido de la radio?
19.- Pídeme una gran hamburguesa ahora.
20.- Aquella tarde no respondió ninguna pregunta de buena gana.
21.- Esa empresa textil es la más importante de Oviedo.
22. - Quizá se muestren interesados en ese negocio.
23. - Fue sancionado varias veces por la guardia de Tráfico.
- Crea oraciones con la siguiente estructura:
a) SUJETO OMITIDO + PREDICADO NOMINAL:
b) SUJETO + PREDICADO VERBAL (NÚCLEO+CD+ CCMODO)
c) SUJETO OMITIDO + PREDICADO VERBAL (CCT + NÚCLEO + CD + CI + CCL)
Boa parte deste terceiro trimestre emplearémola no traballo con contidos históricos, referidos á Idade contemporánea (inicio e aspectos actuais).
Para empezar, refrescaremos a memoria visualizando o seguinte vídeo sobre as distintas etapas da historia: cómpre que fagades no voso caderno unha liña do tempo onde as coloquedes debidamente e onde anotedes os feitos máis relevantes de cada unha delas:
* Busca o significado dos termos contidos no vídeo que descoñezas.
A continuación, debes ler o seguinte documento. Nel atoparás a información necesaria para dar resposta ás cuestións que aparecen despois do enlace.
a) Delimita cronoloxicamente a Idade Contemporánea.
b) Indica qué dúas revolucións marcan o final da IDADE MODERNA e a que países se asocian.
c) Explica os períodos nos que se pode dividir a Idade Contemporánea e cales son os feitos máis relevantes de cada un deles.
d) Fai un esquema no que recollas os cambios máis relevantes da política, da economía e da sociedade que se dan na Idade Contemporánea respecto á etapa anterior (Idade Moderna).
Os Obxectivos de Desenvolvemento Sostible (ODS) constitúen un chamamento universal á acción para poñer fin á pobreza, protexer o planeta e mellorar as vidas e as perspectivas das persoas en todo o mundo.
En 2015, todos os Estados Membros das Nacións Unidas aprobaron 17 Obxectivos como parte da Axenda 2030 para o Desenvolvemento Sostible, na cal se establece un plan para alcanzar os Obxectivos en 15 anos, é dicir, en 2030. Estes obxectivos incorporan desafíos globais aos que nos enfrontamos día a día en diferentes ámbitos, como a pobreza, a desigualdade, o clima, a degradación ambiental, etc.
Se ben os ODS son universais, cada país é responsable da implementación de estratexias nacionais para acadalos. En España, o Consello de Ministros aprobou o 29 de xuño de 2018 o “Plan de Acción para la implementación de la Agenda 2030”, no que participaron representantes de tódalas administracións, amais das universidades e do resto de actores sociais e económicos do país.
Premendo no seguinte enlace, poderás informarte con detalle sobre cada un destes obxectivos:
OBXECTIVOS DE DESENVOLVEMENTO SOSTIBLE
Tedes xa o material fotocopiado, pero déixovos aquí un enlace ao mesmo por se alguén prefire facelo en formato dixital ou o perde:
ACTIVIDADES DE RECUPERACIÓN: A EUROPA FEUDAL
Neste segundo enlace tedes a información que necesitades para responder as cuestións anteriores (fixádevos que nalgunhas preguntas xa vos indica a que páxina tedes que ir).
INFORMACIÓN SOBRE A EUROPA FEUDAL
Á volta destas vacacións (o martes, 14 de abril) tedes que entregarme resoltas as 10 primeiras cuestións (páxinas 1 ata 12).
Le atentamente a información recollida neste documento e elabora un esquema primeiro e un texto expositivo a continuación onde recollas a información máis relevante.
O REXURDIMENTO DA LITERATURA GALEGA
CUESTIONARIO
1. Concreta o século ó que corresponde esta etapa da lingua e da literatura galega e indica por que se lle da ese nome.
2. Que tres escritores son os principais representantes da literatura galega desta época?
3. Cales eran as actividades económicas nas que se ocupaba maioritariamente a poboación? Era Galicia unha rexión desenvolta e modernizada?
4. Explica que eran os FOROS.
5. Por que razón emigran moitos habitantes das zonas rurais? A onde marchan?
6. Que é o GALEGUISMO? Precisa cales son as tres fases pola que pasa.
7. Cita os catro obxectivos básicos dos intelectuais do Rexurdimento.
8. Que é un prexuízo lingüístico? Precisa algúns deses prexuizos, asentados nunha parte da poboación, que se queren eliminar.
9. Indica en qué novos ámbitos se empeza a usar a lingua galega: ofrece exemplos concretos, en cada caso.
10. Os intelectuais buscan darlle ao galego a categoría dunha lingua de prestixio e para iso intentan darlle normas, fixar o léxico... Que gramática e dicionario aparecen nesta época.
11. Outro obxectivo é reivindicar o pasado histórico de Galicia, con feitos propios e exclusivos. Como contribuiu Manuel Murguía a este obxectivo.
12. Precisa as dúas etapas nas que se divide o Rexurdimento, que feito as diferencia e qué autores destacan en cada unha.
A través de este enlace, conoceremos los movimientos, obras y autores más relevantes de la literatura medieval.
Tal como hablamos esta mañana, aquí os dejo varias oraciones, divididas ya en SUJETO y PREDICADO. Aparece también clasificado el TIPO DE PREDICADO y las funciones que aparecen en su interior: NÚCLEO y COMPLEMENTOS (CD / CI y diferentes tipos de C.CIRCUNSTANCIALES).
A través destes enlaces podedes acceder aos vosos traballos sobre enerxías, tanto para expoñelos como para estudar.
.jpg)
A través deste enlace podedes acceder ao vídeo onde se recolle a información necesaria para cumplimentar o cuestionario seguinte, que nos vai servir como introducción á historia da lingua e da literatura galega:
Lingua de reis, lingua do pobo
LINGUA DE REIS, LINGUA DO POBO (VÍDEO). CUESTIONARIO
Lembra que no século VIII os árabes invadiron a Península Ibérica, feito que desencadea a fuxida dunha parte da poboación cara ás montañas do norte, que lles ofrecían protección ante a ofensiva militar. Os cristiáns que se asentan nestes territorios falaban inicialmente latín, pero esta lingua evolucionará de distinto xeito segundo as zonas, dando así lugar ás LINGUAS ROMANCES PENINSULARES, correspondentes aos distintos reinos que se van configurando para loitar contra os musulmáns na guerra da Reconquista. O futuro destas linguas terá que ver coa historia e os feitos políticos máis relevantes destes reinos.
De maneira xeral, podemos dicir que o LATÍN foi, durante boa parte da Idade Media, maioritariamente, a lingua de cultura, mentres que para a comunicación oral usábanse as linguas romances. De todos os xeitos, estas últimas van gañando terreo a medida que vai avanzando a Idade Media e pouco a pouco usaranse para facer literatura, libros informativos ou documentos varios.
Escoita con atención o que se expón no vídeo e úsao como fonte de información para contestar as seguintes cuestións.
1. Que rei de Galicia e de Castela e León escribiu en galego-portugués, no S. XIII as Cantigas de Santa María? Cal é a súa temática?
2. As cortes dos reis eran fixas ou trasladábanse dun lugar a outro? A que se debía este feito?
4. O reino de Galicia e Portugal comprendía distintas zonas xeográficas. Podes concretalas? Indica tamén cal vai ser a lingua románica á que evoluciona o latín alí e que sectores da sociedade a falan.
5. Que nome recibe o modelo de organización social neste periodo da historia?
6. A partir do século XI empeza unha época de esplendor político, relixioso, económico e cultural no reino galego-portugués. Nesa época os nobres galegos teñen poder e usan, coma o resto da poboación o galego na comunicación oral e van tamén usalo para faceren poesía. Ás súas cortes chegan xentes a través dunha ruta relixiosa importante, cal é?
7. Chega as cortes o influxo da literatura dun lugar do sur de Francia, cal é? Tomando como modelo a poesía feita alí, que composicións van encargar para que se fagan e se musiquen nas súas cortes?
8. Que importante feito, sucedido a mediados do século XII, vai provocar o inicio da perda de poder do reino de Galicia e Portugal? Quen o promove?
9. O castelán tamén se vai desenvolver de maneira importante como lingua de cultura da man de Afonso X. Por que lle interesa a este rei impulsar esta lingua?
10. A pesares disto, o galego vai ser lingua usado oralmente por toda a poboación ata o século XV. Tamén se usa para escribir determinados documentos. Cales?
11. Explica que consecuencias vai ter a política dos Reis Católicos na historia da lingua galega (non olvides falar dos Séculos Escuros).
12. Quen foi o pai Sarmiento, en que época viviu e que fixo para ser unha figura de especial importancia na defensa do galego?
13. Cal foi o primeiro libro escrito integramente en galego e por unha muller na época contemporánea? Quen é a autora e con quen casou?
14. En que se inspira Rosalía para escribir esta obra poética? A súa finalidade é soamente seguir unha moda extendida por España que se fixa na poesía folklórica ou popular?
15. Que poetas van escribir tamén en galego, xunto con Rosalía, conformando a etapa da literatura galega coñecida como REXURDIMENTO?
16. Estes autores abren camiños para que o galego se use máis e para que se considere lingua de cultura: aparecerán nas décadas seguintes as Irmandades da Fala, o Partido Galeguista e a figura de Castelao, chegándose case a aprobar o Estatuto de Autonomía para Galicia no ano 1936, no que se defendía a normalización da lingua galega. Que feito impediu a súa aprobación? Que consecuencias tivo sobre o galego?
17. Cando se aprobou o Estatuto de Autonomía do que aínda goza hoxe Galicia? Que repercusión tivo sobre a lingua galega?
18. Cres que o uso de galego está totalmente normalizado na actualidade en Galicia? Explica a túa resposta.
ADXÚNTOVOS TAMÉN ESTA PRESENTACIÓN, MOI SINXELA E CLARA SOBRE ESTES CONTIDOS:
UN PERCORRIDO POLA HISTORIA DA LINGUA E DA LITERATURA GALEGA
Mañá, martes, imos ter no IES unha actividade ben interesante: vannos visitar un grupo de mulleres de orixe afgana que viven refuxiada...
.svg.png)
